Nhà gỗ 3 gian là linh hồn của kiến trúc truyền thống Bắc Bộ. Hàng trăm năm qua, kiểu nhà này vẫn đứng vững giữa dòng chảy hiện đại, không chỉ vì vẻ đẹp trầm mặc của gỗ tự nhiên, mà còn vì cái triết lý ẩn sau từng chiếc kẻ, từng đường chạm trổ. Nhưng để dựng được một ngôi nhà gỗ 3 gian thực sự chuẩn, điều đầu tiên gia chủ cần nắm là kích thước nhà gỗ 3 gian tính theo thước tầm và thước lỗ ban. Bởi không có con số nào trong kiến trúc cổ truyền là tùy tiện cả.
Mục lục
Kích thước tổng thể thông dụng (Diện tích phủ bì)
Nhiều gia chủ hay hỏi: “Nhà gỗ 3 gian bao nhiêu mét là vừa?” Thật ra không có một con số cố định duy nhất. Kích thước phụ thuộc vào diện tích đất, nhu cầu sử dụng và điều kiện kinh tế của từng gia đình. Tuy nhiên, khung tham chiếu phổ biến nhất trên thị trường hiện nay là:
- Chiều ngang (mặt tiền): 7,5m đến 9,5m
- Chiều sâu (lòng nhà cộng hiên): 6,5m đến 8,5m
- Diện tích xây dựng: từ 50m² đến 80m²
Nghe có vẻ rộng, nhưng thực ra đây là khoảng không gian vừa đủ để ngôi nhà “thở” được. Quá hẹp thì mất đi sự bề thế. Quá rộng mà không tính tỷ lệ cột thì nhà lại trông rỗng tuếch.
Chi tiết kích thước các gian (Bước gian)
Trong nhà gỗ kẻ truyền Bắc Bộ, gian giữa là nơi đặt bàn thờ tổ tiên. Vị trí này mang trọng lượng tâm linh lớn, nên bao giờ cũng được làm rộng hơn hoặc bằng hai gian bên.
Gian giữa thường rộng từ 2,6m đến 3,0m, đủ chỗ cho bộ đồ thờ, sập gụ tủ chè và án gian. Gian biên (hai gian hai bên) dao động từ 2,4m đến 2,8m, dùng làm phòng khách hoặc buồng ngủ tùy gia đình. Bước gian không chỉ là kích thước vật lý. Nó còn quyết định nhịp điệu thị giác của toàn bộ mặt tiền ngôi nhà.
Kích thước lòng nhà và hiên (Chiều sâu)
Lòng nhà là khoảng cách từ cột con phía trước đến cột con phía sau, thường từ 4,5m đến 5,5m. Đây là không gian sinh hoạt chính, nên càng thoáng thì càng tốt.
Hiên nhà rộng từ 1,8m đến 2,2m là khoảng đệm quan trọng giữa không gian trong nhà và ngoài trời. Hiên đủ rộng mới che được nắng mưa cho hệ cửa bức bàn phía trước. Nhà thiếu hiên thì mưa hắt, nắng chiếu thẳng vào nhà, vừa hỏng cửa vừa kém thẩm mỹ.
Chiều cao nhà gỗ 3 gian
Chiều cao tổng thể của nhà gỗ 3 gian, tính từ mặt nền lên đến đỉnh thượng lương, thường nằm trong khoảng 4,5m đến 5,5m. Còn chiều cao dạ tàu (tức là chiều thông thủy tại cửa mặt tiền) thường từ 2,15m đến 2,35m.
Tại sao không làm cao hơn? Vì nhà gỗ truyền thống ưu tiên cảm giác ấm cúng, quần tụ. Trần quá cao thì không gian rộng thênh thang nhưng mất đi hơi ấm của ngôi nhà cổ. Tỷ lệ chiều cao và bước gian phải hài hòa nhau thì nhà mới “đúng chất.”
Kích thước đường kính cột (Thông số kỹ thuật gỗ)
Cột là xương sống của nhà gỗ. Cột to thì nhà bề thế. Cột nhỏ thì nhà mảnh mai. Nhưng quan trọng hơn, đường kính cột phải tương xứng với bước gian và chiều cao.
- Cột cái (chịu lực chính): đường kính 28cm đến 33cm
- Cột con (cột quân): đường kính 25cm đến 28cm
- Cột hiên: đường kính 22cm đến 25cm
Với nhà gỗ 12 cột hay 18 cột, đây là thông số tiêu chuẩn được hầu hết các xưởng mộc lâu năm áp dụng.
Ba mẫu kích thước tham khảo phổ biến nhất
| Mẫu | Kích thước tổng | Gian giữa | Gian biên | Phù hợp với |
|---|---|---|---|---|
| Mẫu nhỏ | 7,5m x 6,6m | 2,55m | 2,35m | Nhà thờ họ nhỏ, tư gia |
| Mẫu trung bình | 8,5m x 7,2m | 2,85m | 2,65m | Phổ biến nhất hiện nay |
| Mẫu đại | 9,5m x 8,1m | 3,1m | 2,9m | Biệt phủ, nhà thờ lớn |
Anh chị đang có diện tích đất bao nhiêu, và đang cân nhắc loại gỗ nào (lim, gõ đỏ, xoan hay căm xe)? Thông tin đó sẽ giúp xác định phương án bố trí cột 12 hay 18 cột, trốn cột hay không, hợp lý nhất cho công trình.
Kết luận
Kích thước nhà gỗ 3 gian không phải con số ngẫu nhiên. Đó là kết tinh của kinh nghiệm hàng trăm năm, được người thợ cả truyền lại qua thước tầm và thước lỗ ban. Gia chủ nên tìm đến các đơn vị thiết kế và thi công nhà gỗ truyền thống sở hữu đội ngũ thợ mộc lành nghề, am hiểu tỷ lệ chuẩn mực, để ngôi nhà không chỉ đẹp lúc mới dựng, mà còn bền vững cùng thời gian.
Nếu anh chị đang tìm kiếm một đơn vị đồng hành cho công trình nhà gỗ 3 gian, Nhà Gỗ Đăng Khôi là cái tên đáng để cân nhắc đầu tiên.
Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế và thi công nhà gỗ cổ truyền, Đăng Khôi đã thực hiện hàng trăm công trình trải dài khắp các tỉnh thành, từ nhà gỗ 3 gian, 5 gian cho đến nhà thờ họ, từ đường và các công trình tâm linh quy mô lớn. Mỗi công trình đều được triển khai bài bản, đúng chuẩn kiến trúc truyền thống Bắc Bộ.
Điểm khác biệt lớn nhất của Đăng Khôi nằm ở xưởng sản xuất đặt ngay tại làng nghề Hải Hậu, Nam Định, một trong những cái nôi của nghề mộc truyền thống miền Bắc. Toàn bộ quy trình từ gia công, chạm khắc hoa văn cho đến lắp dựng đều do đội thợ lành nghề của xưởng trực tiếp thực hiện. Không qua trung gian. Chất lượng được kiểm soát từ đầu đến cuối.
Anh chị đang ấp ủ một công trình nhà gỗ? Hãy để Đăng Khôi tư vấn phương án kích thước, loại gỗ và bố trí cột phù hợp nhất với diện tích đất và ngân sách của gia đình.
Liên hệ ngay hôm nay để được tư vấn miễn phí:
- Địa chỉ xưởng: Hải Anh, Hải Hậu, Nam Định
- Website: www.nhagodangkhoi.com
- Hotline: 0973 084 331
>>> Xem thêm: Nhà 3 gian 2 chái là gì? Những thông tin chi tiết bạn cần biết
